YEREBATAN SARNICI MÜZESİ

Ocak 17, 2026

❝ Şehrin her yerinde su depoları, çeşmeler ve her türden büyük sarnıçlar, tatlı ve bol su kaynakları vardır. Bu sular her yerden hem yakınlardaki hem de uzaklardan hiç de önemsiz olmayan zorlamalarla ve tabiatı dönüştürerek kente getiriliyordu.

Kaçınılmaz ihtiyaçlar imparatorluk kentine hizmet etmeyi mecbur kılmaktadır. Ve her halükarda bir kısmı gizli fakat bir kısmı çok açık her yol ve hünerle bu suların kent içerisinde "hava nehirlerinde" azametli bir şekilde akışını görüp hayran olabiliriz.

Ayrıca pek çok büyük ve güzel hamamın verdiği keyif vardır, her tür ustaca cihazlarla donanmış bu hamamları tasvir etmeye gücüm yetmez, fakat kendinizin bunları tecrübe etmenizi ve görmenizi tavsiye edebilirim.❞

⬧Theodore Metochites

(1270- 1332)

Doğu Roma İmparatorluğunun en görkemli mimarilerinden biri de İstanbul'daki Yerebatan Sarnıcı veya Sarayı diyebiliriz. 6. Yüzyılda Iustiniunus tarafından şehrin su ihtiyacını karşılamak için tasarlanmıştır. Özellikle Sarnıçları ile bir yeraltı şehri profili çizen İstanbul da sarayın su ihtiyacı en çok Yerebatan Sarnıcı'ndan karşılanırdı.

Doğu Roma İmparatorluğundan Osmanlı İmparatorluğuna kadar önemli su kanalları ile su deposu özelliğini korumuştur ( Hadrianus, Valens, Halkalı, Üsküdar, Hamidiye, Terkos, Kırkçeşme İsale Hatları). Sarnıcı gizemli yapan büyüklüğü yanında Yunan mitolojisindeki yılan başlı kadın olan Medusa heykellerinin yer alması. Bunların neden konulduğu tam olarak bilinmese de bir çeşit koruma tılsımı gibi Medusa'nın ters şekilde yerleştirildiği düşünülüyor. Çünkü Medusa mitolojik öyküsünde ona bakanları taşa çevirme özelliği olan bir figürdür.

Osmanlı döneminde III. Ahmet ve II. Abdülhamit tarafından onarım görmüş olan sarnıç Türkiye Cumhuriyet'i tarafından İstanbul Büyükşehir Belediyesine verilmiş ve 1987 yılından bu yana Müze olarak kullanılmaktadır. Ben de ilk ziyaretimi ilkokuldayken 9 yaşında okul gezimizle yapmıştım. Saray dediğimiz sarnıçta insanların yaşadığını düşünmüştük o zamanlar... Daha sonra tekrar 15 yaşımda ziyaret ettim. Ve aklımda en çok kalan o çirkin tahta iskele üzerinde yürümemiz. Yıllar geçti Sarnıç filmlere de konu oldu...

2019 ve 2022 yılları arasında İbb Miras tarafından kapsamlı bir restorasyon geçiren Müzeyi 2025 de yeni haliyle çok daha güzel bulduğumu söyleyebilirim. O ucuz tahtalar yerini zemine daha yakın demir iskeleye bırakmış. Ve dokusuna özgü Sanat eserleri için de sergi işlevi gören bir galeri özelliğide eklenmiş. Daha sonra Sanat İlhamlı ⛬ da sergilere ayrı bir yayında yer vereceğim. Değişmeyen tek şey ise hala suya para atma geleneği. Suya para atıp hayalleri gerçek olan var mı bilmiyorum? Yorumlarda buluşalım ☻